حسن مرسلوند
13
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )
سالار برومند ، محمد كريم خان [ گزى ، سالار اقبال ] محمد كريم خان گزى سالار برومند ملقب به سالار اقبال ، فرزند محمد رضا خان معروف به سرتيپ گزى ، در هفده ربيع الاول 1306 متولد شد . سالار برومند از 17 سالگى با افكار آزادىخواهى آشنا شد و به همين گناه اقبال الدولهء كاشى حاكم اصفهان ، او را زندانى كرد و در صدد اعدامش برآمد كه با شفاعت حاج محمد ابراهيم ملك التجّار اصفهانى از زندان و اعدام نجات يافت . در خيزش مشروطهخواهى در اصفهان سهم بسزايى داشت و پس از پيروزى آزادىخواهان و با استقرار مشروطيت ، وارد حزب دموكرات شد و در صف آزادىخواهان فعاليتهاى ملى خود را آغاز كرد . هنگام جنگ بين الملل اول ، همراه با دو نفر از دوستان هممسلك خود ، به نامهاى شكر الله خان شيرانى و ميرزا آقا خان امينى با 170 يا 180 نفر سوار و پيادهء مسلح در چهارم ماه صفر سال 1334 قمرى به طرف فرونت غرب حركت و همه جا با قواى اشغالگر روس دست و پنجه نرم كرد ؛ تا وقتى كه براثر نرسيدن اسلحه و فشار قواى روس تزارى ، صفوف فشردهء آزادىخواهان متلاشى شد و سالار برومند به اتفاق شكر الله خان شيرانى ، عدهء تحت فرمان خود را مرخص كردند و خود به طرف بغداد حركت كرد . سالار برومند گرچه تحصيلات منظمى نداشت و معلوماتش منحصر به مختصر دانشى بود كه مخصوص اعيانزادگان آن زمان بود ، ولى باهوش سرشار خدادادى و در نتيجهء معاشرت دائم با ارباب سياست و ادب از هركه هرچه شنيده بود در سينه محفوظ داشت . خاصه در فن نامهنگارى مىتوان گفت بسيار زبردست و كمنظير بود .